Quay & quái

                                                                    Vũ Thanh Tùng tĩnh lặng sau nhiều chuyến đi quay xa.

Sợ sự nhạt nhẽo

Chào anh! Trên 9 đường dọc và 10 đường ngang cắt nhau của cờ Tướng, lối chơi của anh rất lãng tử. Thế còn Vũ Thanh Tùng với nghề quay phim thì sao?

Trong tôi, sở thích chơi cờ tướng chỉ có 1bite thì dung lượng mê bấm máy gấp 8 lần.  Quay phim đã là nghiệp rồi! Bảy năm dọc ngang với nghề, chưa nhiều nhưng cũng nếm đủ mùi đời rồi đấy! Trời phú cho tôi sức khỏe tốt. Vác máy đi hết 64 tỉnh, còn bao nhiêu thôn, xã thì không thể nhớ hết.

                             Bên vách núi đá chênh vênh, Vũ Thanh Tùng vẫn vững tay máy.

 Chắc chắn trong 8 bite đam mê của anh có chứa nhiều file kỉ niệm?

Ừ, nhiều lắm! Còn nhớ trong trận bao lũ lớn Miền Trung năm 2010, cả đoàn liên tục di chuyển trong cơn lũ và may mắn, tôi chớp được những cái động nhất. Một cánh chim chao đảo vì gió. Một người mẹ già chống bão với tấm thân gầy, run rẩy vì ướt lạnh. Một chú chó đang cố gắng bơi qua dòng lũ cuốn…Nhưng, lũ không cuốn được Tùng này (cười).

Nghề này càng đi càng…lỳ. Tới địa bàn ma túy-HIV, vừa vác máy vừa phải dò đường để tránh kim tiêm, nếu dẫm phải kim tiêm thì lãnh đủ. Ớn lắm! Có lần đang mải mê quay nhân vật bị HIV ở Quảng Ninh, hoảng hồn nghe tiếng hét đằng sau, bất thần quay lại. Sợ quá! Suýt bị ông bố (của nhân vật-PV) phang thanh sắt vào đầu. May mà lúc đó có hai cảnh sát chìm đi theo bảo vệ, không thì toi rồi.

Đặc thù quay phim ở O2TV là thường xuyên theo chân người bệnh. Có ai đi chữa bệnh mà mặt tươi roi rói đâu. Họ không thiết tha gì lên hình, chỉ toan lo chạy chữa. Trở ngại vậy đó! Vì thế, tôi phải đi theo chân nhân vật, trải nghiệm cuộc sống của người ta để lòng đồng cảm dẫn lối cho góc quay đẹp và chân thực nhất.

Oh, hẳn anh còn sở hữu nhiều “chiêu” nữa để có được khuôn hình tốt nhất?

Đồng hành với một kênh truyền hình chuyên sâu về sức khỏe như O2TV, nhân vật phần lớn là bệnh nhân nên yêu cầu hình ảnh vừa chân thực, vừa mang tính thậm mỹ cao là điều không dễ. Nhiều khi, giữa hai thứ ấy, mình chỉ có thể chọn một mà thôi. Chọn sao cho phù hợp với nội dung mình cần. Hơn nữa, để có góc quay tự nhiên, tôi dùng chiêu đánh lạc hướng tâm lý, thổi bay sầu não bằng nhiều câu chuyện hài hước giúp họ có chút lạc quan mà vui vẻ lên hình.

Đã bao giờ bạn rưng rưng khi nhìn ai vuốt tóc ai chưa? Tôi đã từng “săn bắt” được một sợi dây tương tác giữa mẹ và con qua hình ảnh đôi bàn tay mẹ vuốt mái tóc con gái là bệnh nhân ung thư máu. Càng vuốt càng rụng. Lúc này, người mẹ chìm vào bản năng tình thương, bộc lộ tâm tư lo lắng.

Nhẹ nhàng và chính xác như con chuồn chuồn đậu ngọn cỏ may, lúc ấy, tôi hướng máy quay đặc tả luôn cảnh bàn tay mẹ vuốt tóc con. Cái tay chạm vào sợi tóc mới là điểm nhấn rất mạnh- là thứ để kết nối hai mẹ con lại với nhau. Con khóc, mẹ cũng khóc. Và tôi vừa quay vừa xúc động.

Tôi là người sợ sự nhạt nhẽo. Thế nên, tôi luôn nghĩ và luôn muốn thay đổi cách thể hiện cho từng phóng sự. Trong đời cầm máy, nếu làm 100 phóng sự mà như một thì sợ lắm!

Chinh phục sự “quái”

Theo anh, tư duy của đạo diễn trong một người quay phim có vai trò quan trọng thế nào?

Tư duy đạo diễn là tố chất rất quan trọng của người quay phim, là cách dẫn dắt ý đồ của đạo diễn vào hình ảnh. Dân trong nghề gọi là thứ “quái” riêng của từng tay máy. Đó cũng là cái đích của tôi.

Có lần, để thuyết phục một cô gái trẻ đẹp bị bệnh da liễu lên hình là không dễ vì người ta xấu hổ. Tôi dùng chiến thuật bắt chuyện kiểu tán tỉnh, đánh lạc hướng để lén quay những nốt ửng đỏ mà không bị phát hiện, hơn nữa mình cũng đạt mục đích là ghi được hình.

Tư duy đạo diễn đã tạo bề dày chất liệu cho nhiều phóng sự. Tôi nhớ chương trình kể về chú Tấn ở Huế- một bệnh nhân ung thư đặc biệt. Chú có tài viết thư pháp bằng miệng. Quay cảnh chú Tấn nằm suy tư trên chiếc giường với đôi chân, tay bị cụt, tôi dùng đèn tạo hiệu quả ánh sáng le lói qua hai cánh cửa sổ, chọn góc cao quay từ trên xuống, tập trung vào một luồng ánh sáng nhỏ nhưng đủ mạnh để soi chiếu và làm nổi bật tâm trạng suy tư của nhân vật.

Rồi trong một phút “phiêu”, chúng tôi nảy ra ý tưởng thú vị và khá mạo hiểm. Cảnh quay tiếp theo được thực hiện trong một không gian rộng mở: người cha say sưa dạy con gái vẽ và viết thư pháp trên chiếc thuyền nan chòng chành sông nước. Cả ekip hôm đó dồn hết tâm sức cho buổi ghi hình, ai cũng mệt nhoài nhưng rất hạnh phúc. Những thước phim sau đó lên sóng đẫm chất thơ, đậm chất nhân văn của O2TV dành tặng con người xứ Huế.

                                 Vũ Thanh Tùng tác nghiệp trong vùng có dịch bệnh.

Chinh phục sự “quái” thì cần thêm sự phá cách ngoài kịch bản nội dung nữa chứ?

Ừ, đúng rồi! Đôi khi, tôi sẵn sàng bỏ lại kịch bản để theo đuổi tận cùng cái hay ở nhân vật. Người ta thường nói “trăm nghe không bằng một thấy” mà!

Có lúc nào anh “mỏi gối chồn chân”?

Tôi là con ngựa bất kham, nhưng bây giờ muốn dừng chân lại. Đôi lúc, tôi ước ao cuộc sống với mâm cơm giản dị với rau muống, quả cà và đĩa cá kho, muốn ở bên tuổi già của bố mẹ và có hạnh phúc riêng.  Có lẽ, đã đến lúc tôi chọn một cuộc sống tĩnh hơn chăng?

Tôi thích làm công việc đạo diễn hình ảnh trường quay của O2TV như hiện nay. Với tôi, đây là bước đi đầu tiên trên con đường làm nghề của tôi.

 Cảm ơn và chúc anh thành công trong cuộc sống!

                                                                                                                                                                                                                                                                                                Mai Hà (thực hiện)